W skrócie:
- Ubezpieczenie przedmiotu leasingu refakturowane na korzystającego 1:1 pozostaje usługą zwolnioną z VAT — przesądził to TSUE w sprawie C-224/11 (BGŻ Leasing)
- Warunki zwolnienia: odrębne rozliczenie od raty leasingowej i przeniesienie dokładnego kosztu składki — marża lub wkalkulowanie w ratę niszczy zwolnienie
- Analogiczne zasady stosuje się przy najmie (ubezpieczenie lokalu przenoszone na najemcę) — kluczowa jest swoboda najemcy i rozliczenie 1:1
- Refaktura składki nie daje odliczenia VAT, bo go w niej nie ma — za to u odbiorcy stanowi koszt uzyskania przychodu na zasadach ogólnych
Refaktura ubezpieczenia przedmiotu leasingu lub najmu zachowuje zwolnienie z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT), jeżeli przenosisz na korzystającego dokładny koszt składki i rozliczasz go odrębnie od raty czy czynszu. Tak orzekł TSUE w wyroku z 17 stycznia 2013 r. w sprawie C-224/11 (BGŻ Leasing) — i ta linia trzyma się do dziś. Zwolnienie przepada w dwóch sytuacjach: gdy doliczasz marżę oraz gdy ubezpieczenie jest nierozerwalnie wkalkulowane w świadczenie główne. Poniżej pełna mapa rozliczeń.
Wyrok C-224/11: co dokładnie przesądził TSUE
Trybunał uznał, że usługa leasingu i ubezpieczenie przedmiotu leasingu co do zasady stanowią świadczenia odrębne — a leasingodawca, który ubezpiecza przedmiot i przenosi dokładny koszt składki na korzystającego, dokonuje transakcji ubezpieczeniowej objętej zwolnieniem. Wskazówki odrębności z wyroku: korzystający ma swobodę ubezpieczenia przedmiotu u wybranego ubezpieczyciela (a przynajmniej nie jest zmuszony do pakietu), składka jest fakturowana osobno i w wysokości rzeczywistej. To nie jest automat: leasing z ubezpieczeniem „w cenie raty”, bez wyodrębnienia — pozostaje jednym świadczeniem opodatkowanym 23%.
Trzy warianty rozliczenia ubezpieczenia przy leasingu
| Model | VAT | Komentarz |
|---|---|---|
| Refaktura składki 1:1, odrębna pozycja/faktura | Zwolnienie (zw.) | Model z C-224/11 — bezpieczny przy dokładnym koszcie |
| Składka wkalkulowana w ratę leasingu | 23% od całości raty | Jedno świadczenie kompleksowe — brak zwolnienia |
| Refaktura z marżą / „opłata ubezpieczeniowa” wyższa niż składka | Ryzyko 23% od całości | Organy: to nie transakcja ubezpieczeniowa, lecz usługa własna |
W praktyce leasingodawcy stosują model pierwszy (refaktura zw.) albo drugi (pakiet w racie z 23%) — wybór bywa elementem oferty. Dla korzystającego-vatowca pakiet w racie oznacza VAT do odliczenia (w granicach limitów dla aut), a refaktura zw. — brak VAT, ale niższą kwotę brutto. Policz oba warianty przed podpisaniem umowy.
Ubezpieczenie przy najmie lokalu
Zasady przenoszą się na najem: wynajmujący, który ubezpiecza budynek i przenosi na najemcę przypadającą część składki w dokładnej wysokości, refakturuje usługę zwolnioną. Warunki jak wyżej — odrębne rozliczenie (nie „w czynszu”) i brak narzutu. Uwaga na najem mieszkalny zwolniony: tam dokładanie kolejnej pozycji zwolnionej niczego nie psuje, ale przy najmie użytkowym mieszanie składki w czynsz podnosi podstawę z 23% niepotrzebnie — czysty rozdział jest korzystny dla obu stron.
Leasingi, refaktury, KSeF — trzymaj wszystkie rozliczenia firmy w jednym systemie.
Załóż konto Mizzox bezpłatnie →
Bez karty • Plan darmowy na zawsze • 16 500+ firm
OC/AC auta służbowego udostępnianego kontrahentowi
Powierzasz auto podwykonawcy i chcesz przenieść koszt OC/AC? Jeżeli udostępnienie pojazdu jest odpłatną usługą (najem, dzierżawa), ubezpieczenie rozliczane odrębnie i 1:1 może korzystać ze zwolnienia analogicznie do leasingu. Jeżeli jednak wkalkulowujesz „wszystko” w stawkę za udostępnienie — całość idzie z 23%. Dokumentuj polisę i klucz podziału składki (okres używania, proporcja przebiegu), bo to pierwszy dokument, o który zapyta kontrola przy pozycji zwolnionej.
Skutki po stronie odbiorcy refaktury
Refaktura ubezpieczenia jest bez VAT — nie ma czego odliczać. W kosztach uzyskania przychodu składka rozlicza się na zasadach ogólnych; przy samochodach osobowych pamiętaj o limicie proporcjonalnym dla AC/GAP liczonym od wartości auta ponad 150 000 zł (limit nie obejmuje OC). Ujmuj refakturę w dacie zgodnej z polityką kosztową (jednorazowo lub w czasie przy polisach rocznych) — spójnie z tym, jak księgujesz własne polisy.
Najczęstsze pytania
Czy refaktura ubezpieczenia jest zwolniona z VAT?
Tak, jeśli przenosisz dokładny koszt składki i rozliczasz go odrębnie od świadczenia głównego — zgodnie z wyrokiem TSUE C-224/11. Marża lub wkalkulowanie w ratę/czynsz niweczy zwolnienie.
Leasingodawca dolicza ubezpieczenie do raty z 23% — czy to błąd?
Nie — to legalny model świadczenia kompleksowego. Dla vatowca bywa wręcz korzystny (VAT do odliczenia). Błędem byłaby marża ukryta w pozycji nazwanej „refakturą składki”.
Czy refaktura zwolniona wchodzi do proporcji sprzedaży (współczynnika)?
Sprzedaż zwolniona co do zasady wpływa na proporcję odliczenia, jeśli stosujesz współczynnik. Przy incydentalnych refakturach ubezpieczeń rozważ ich pomocniczy charakter — a przy regularnych uwzględnij je w kalkulacji proporcji na dany rok.
Jak wystawić taką refakturę w KSeF?
Jak zwykłą fakturę ze stawką „zw.” i podstawą zwolnienia (art. 43 ust. 1 pkt 37). W nazwie pozycji wskaż polisę i okres: „Refaktura składki ubezpieczeniowej — polisa nr X, ochrona 01.07.2026–30.06.2027″.