Czy składki ZUS można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu? Częściowo. Składki społeczne przedsiębiorcy zaliczasz do kosztów albo odliczasz od dochodu, nigdy w obu miejscach naraz. Składka na Fundusz Pracy jest kosztem. Składkę zdrowotną do kosztów zaliczysz tylko na podatku liniowym, w 2026 r. łącznie z odliczeniem do 14 100 zł.
Które składki ZUS są kosztem, a które odliczeniem
Zestawienie dotyczy składek, które przedsiębiorca płaci za siebie.
| Składka | Skala podatkowa | Podatek liniowy | Ryczałt |
|---|---|---|---|
| Społeczne: emerytalna, rentowa, chorobowa, wypadkowa | koszt albo odliczenie od dochodu | koszt albo odliczenie od dochodu | odliczenie od przychodu |
| Fundusz Pracy | koszt | koszt | brak rozliczenia (ryczałt nie uwzględnia kosztów) |
| Zdrowotna | bez odliczenia i bez kosztu | koszt albo odliczenie od dochodu, łącznie do 14 100 zł w 2026 r. | 50% zapłaconych składek odliczasz od przychodu |
Składki społeczne: koszt albo odliczenie od dochodu
Ustawa o PIT pozwala odliczyć od dochodu składki zapłacone w roku podatkowym na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe oraz za osoby współpracujące (art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. a). Odliczenie przysługuje tylko wtedy, gdy składek nie zaliczono do kosztów uzyskania przychodów (art. 26 ust. 13a). Stąd w zeznaniach PIT-36 i PIT-36L pojawia się sformułowanie o składkach „niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów”.
Masz więc dwie drogi. Możesz ująć składki w kosztach w księdze przychodów i rozchodów albo odliczyć je od dochodu. Jedna składka może trafić tylko do jednego miejsca. Przy odliczeniu liczy się data zapłaty, więc składka za grudzień zapłacona w styczniu trafia do rozliczenia nowego roku. Na ryczałcie przychód pomniejszasz o zapłacone składki społeczne, o ile nie odliczyłeś ich wcześniej od dochodu ani nie zaliczyłeś do kosztów. Krok po kroku opisujemy to w poradniku jak odliczyć składki ZUS od podatku.
Fundusz Pracy i składki za pracowników
Składka na Fundusz Pracy, którą przedsiębiorca płaci za siebie, jest kosztem uzyskania przychodu na skali i podatku liniowym. Nie odliczysz jej od dochodu, bo nie jest składką na ubezpieczenie społeczne. Na ryczałcie nie ma jak jej rozliczyć.
Inaczej wygląda sytuacja pracodawcy. Część składek społecznych finansowana przez płatnika oraz składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych są kosztem w miesiącu, za który należne jest wynagrodzenie, jeśli zapłacisz je w terminie (art. 22 ust. 6bb ustawy o PIT). Przy spóźnionej wpłacie obowiązują szczególne zasady ujęcia kosztu z art. 23 ust. 1 pkt 55a. Część składek finansowaną przez pracownika potrącasz z jego pensji, a w kosztach ujmujesz wynagrodzenie brutto.
Składka zdrowotna w 2026 roku
- Skala podatkowa: składki zdrowotnej nie odliczasz od podatku ani od dochodu i nie wliczasz jej do kosztów.
- Podatek liniowy: składki zapłacone za siebie i osoby współpracujące zaliczasz do kosztów albo odliczasz od dochodu w PIT-36L. Kwotę możesz podzielić między obie formy. Łączny limit na 2026 r. wynosi 14 100 zł, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów i Gospodarki z 12 grudnia 2025 r.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: przychód pomniejszasz o 50% składek zapłaconych w roku, tylko tych związanych z działalnością na ryczałcie.
Zasady liczenia samej składki zdrowotnej opisujemy w artykule jakie są składki zdrowotne dla przedsiębiorców.
Przykład z praktyki: ile daje rozliczenie składek
Pan Marek prowadzi działalność na podatku liniowym i płaci pełny ZUS. Według ZUS w styczniu 2026 r., przy minimalnej podstawie 5 652 zł, płaci 1 103,27 zł składki emerytalnej, 452,16 zł rentowej, 138,47 zł chorobowej i 94,39 zł wypadkowej. Razem to 1 788,29 zł składek społecznych. Do tego 138,47 zł na Fundusz Pracy. Załóżmy, że składka zdrowotna wynosi u niego 1 000 zł.
- Składki społeczne odliczone od dochodu: 1 788,29 zł × 19% = 339,78 zł mniej podatku.
- Fundusz Pracy w kosztach: 138,47 zł × 19% = 26,31 zł.
- Składka zdrowotna w kosztach: 1 000 zł × 19% = 190 zł. Przy 12 takich wpłatach (12 000 zł) mieści się w limicie 14 100 zł.
W jednym miesiącu zaliczka spada więc o 556,09 zł. Gdyby pan Marek był na ryczałcie 12%, te same składki społeczne obniżyłyby podatek o 214,59 zł, Fundusz Pracy nie dałby nic, a ze składki zdrowotnej odliczyłby tylko połowę od przychodu. Przy preferencyjnym ZUS w 2026 r. składki społeczne wynoszą łącznie 456,18 zł miesięcznie, a Funduszu Pracy się nie płaci, więc oszczędność podatkowa jest proporcjonalnie mniejsza.
Najczęstsze błędy przy rozliczaniu składek ZUS
- Podwójne rozliczenie: składki społeczne w kosztach w KPiR i jeszcze raz jako odliczenie w zeznaniu.
- Odliczanie składek należnych, a jeszcze niezapłaconych. Odliczenie dotyczy składek zapłaconych w roku podatkowym.
- Odliczanie Funduszu Pracy od dochodu zamiast ujęcia go w kosztach.
- Odliczanie składki zdrowotnej na skali podatkowej albo całej składki zdrowotnej na ryczałcie.
- Przekroczenie limitu 14 100 zł na podatku liniowym przez sumowanie kosztów i odliczeń bez kontroli.
Księgowa rozliczy składki poprawnie, jeśli dostaje komplet potwierdzeń wpłat co miesiąc. Wygodnie przekazywać je przez moduł workflow i dokumenty w Mizzox. Terminy samych wpłat znajdziesz w tekście terminy płatności składek ZUS.
Dokumenty dla księgowej bez szukania
Bez karty • Plan darmowy na zawsze • 16 500+ firm
Źródła
- Obwieszczenie MFiG z 12 grudnia 2025 r. o limicie składki zdrowotnej na 2026 r. (M.P. 2025 poz. 1274)
- Ministerstwo Finansów: zasady rozliczania składki zdrowotnej przez przedsiębiorców
- ZUS: nowy rok, nowe składki dla przedsiębiorców (komunikat na 2026 r.)
- Ustawa o PIT, art. 26 (odliczenia od dochodu)
Szerzej w przewodniku: aktualne składki ZUS przedsiębiorcy.
W praktyce: rozliczenia i faktury w Mizzox.
FAQ
Czy ZUS jest kosztem uzyskania przychodu?
Składki społeczne przedsiębiorcy mogą być kosztem albo odliczeniem od dochodu, a Fundusz Pracy jest kosztem. Składka zdrowotna jest kosztem tylko na podatku liniowym, w limicie 14 100 zł w 2026 r.
Co oznaczają składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu?
To składki społeczne, których nie ująłeś w kosztach działalności. Tylko takie możesz odliczyć od dochodu w zeznaniu rocznym, np. w PIT-36 lub PIT-36L.
Czy można odliczyć składkę zdrowotną na skali podatkowej?
Nie. Na skali podatkowej składki zdrowotnej z działalności nie odliczasz i nie zaliczasz do kosztów.
Czy na ryczałcie składki ZUS obniżają podatek?
Tak. Składki społeczne odliczasz od przychodu w całości, a składkę zdrowotną w wysokości 50% zapłaconej kwoty. Funduszu Pracy na ryczałcie nie rozliczysz.
Czy składki za pracowników są kosztem firmy?
Tak. Składki finansowane przez pracodawcę oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i FGŚP są kosztem w miesiącu, za który należy się wynagrodzenie, jeśli zapłacisz je w terminie.




