Co mogę odliczać od podatku prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą?

5 min czytania Aktualizacja: 20 listopada 2026
Mizzox / Baza wiedzy / Podatki i VAT / Co mogę odliczać od podatku prowadząc jednoosobową…

Co mogę odliczać od podatku, prowadząc jednoosobową działalność? Zależy to od formy opodatkowania. Na skali i podatku liniowym podatek obniżają koszty firmy, składki społeczne i wybrane ulgi. Na ryczałcie kosztów się nie rozlicza, ale od przychodu odlicza się składki społeczne, połowę składki zdrowotnej i część ulg. Najwięcej odliczeń daje skala podatkowa.

Trzy poziomy odliczeń

  • Koszty uzyskania przychodu zmniejszają dochód firmy. Dostępne na skali i liniowym.
  • Odliczenia od dochodu (na ryczałcie od przychodu) zmniejszają podstawę opodatkowania: składki, IKZE, darowizny, ulgi.
  • Odliczenia od podatku zmniejszają sam podatek: ulga na dziecko, kwota zmniejszająca podatek na skali.

Koszty firmowe

Kosztem jest wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodu albo zachowania lub zabezpieczenia jego źródła, udokumentowany i niewymieniony w ustawowym katalogu wyłączeń. Typowe pozycje: towary i materiały, czynsz i media, usługi księgowe, oprogramowanie, telefon i internet, reklama, szkolenia związane z działalnością, wynagrodzenia pracowników, odpisy amortyzacyjne i raty leasingowe.

  • Samochód firmowy używany także prywatnie: 75% wydatków eksploatacyjnych w kosztach i 50% VAT do odliczenia.
  • Samochód prywatny używany w firmie: 20% wydatków eksploatacyjnych.
  • Biuro w mieszkaniu: część czynszu i mediów proporcjonalna do powierzchni przeznaczonej na działalność.
  • Nie są kosztem m.in. wydatki osobiste, reprezentacja, mandaty, kary i odsetki od zaległości podatkowych.

Zasady opisujemy szerzej w tekście jak rozliczać koszty firmowe.

Składki ZUS

Forma opodatkowaniaSkładki społeczneSkładka zdrowotna
Skala podatkowa (12% i 32%)W koszty albo odliczenie od dochoduBrak odliczenia
Podatek liniowy (19%)W koszty albo odliczenie od dochoduW koszty albo od dochodu, łącznie do 14 100 zł w 2026 r.
RyczałtOdliczenie od przychodu50% zapłaconych składek odliczane od przychodu

Więcej w artykule czy składki ZUS można zaliczyć do kosztów.

Ulgi i odliczenia w zeznaniu rocznym

UlgaLimit w 2026 r.SkalaLiniowyRyczałt
Kwota wolna od podatku30 000 zł dochodutaknienie
IKZE (limit dla prowadzących działalność)16 956 złtaktaktak
Ulga termomodernizacyjna53 000 zł na podatnikataktaktak
Darowizny na cele pożytku publicznego, kultu religijnego, krwiodawstwo6% dochodu lub przychodutaknietak
Ulga na internet760 zł, przez dwa kolejne latataknietak
Ulga rehabilitacyjnaczęść wydatków bez limitu, część do 2 280 złtaknietak
Ulga na dziecko1 112,04 zł na pierwsze i drugie dzieckotaknienie
Wspólne rozliczenie z małżonkiempodwójna kwota wolnataknienie
Strata z lat ubiegłych5 lat, do 50% rocznie albo jednorazowo do 5 mln złtaktaktak
Ulga B+R, na robotyzację, IP Boxwedług kosztów kwalifikowanychtaktaknie

Ulgi z zeznania rocznego nie zależą od tego, czy wydatek wiąże się z firmą. Ważne, żeby tego samego wydatku nie ująć dwa razy: w kosztach i jako ulgi. Szczegóły dotyczące IKZE znajdziesz w tekście jak działa ulga IKZE, a porównanie form opodatkowania w artykule liniowy czy skala.

VAT to osobne odliczenie

Czynny podatnik VAT odlicza podatek naliczony z faktur zakupowych od podatku należnego ze sprzedaży. To rozliczenie niezależne od podatku dochodowego. Nie odlicza się VAT od usług noclegowych i gastronomicznych, a od wydatków na samochód używany także prywatnie odlicza się 50%.

Przykład z praktyki

Programista na podatku liniowym osiąga w 2026 r. 300 000 zł dochodu przed odliczeniem składek. Płaci 20 000 zł składek społecznych i 13 720 zł składki zdrowotnej (4,9% z 280 000 zł), a na IKZE wpłaca pełny limit 16 956 zł. Podstawa opodatkowania to 300 000 − 20 000 − 13 720 − 16 956 = 249 324 zł, a podatek 47 372 zł. Gdyby odliczył tylko składki społeczne, zapłaciłby 53 200 zł. Odliczenie składki zdrowotnej i IKZE obniża podatek o 5 828 zł.

Najczęstsze błędy

  • Odliczanie składki zdrowotnej na skali podatkowej, gdzie takiego prawa nie ma.
  • Ujęcie składek społecznych jednocześnie w kosztach i w odliczeniu od dochodu.
  • Odliczanie składek, które nie zostały faktycznie zapłacone w danym roku.
  • Zaliczanie do kosztów wydatków prywatnych bez związku z przychodem.
  • Przekroczenie rocznego limitu wpłat na IKZE albo brak potwierdzeń darowizn.
  • Rozliczanie ulgi na dziecko przy podatku liniowym lub ryczałcie.

Zbieraj faktury kosztowe na bieżąco, a nie w kwietniu

Bez karty • Plan darmowy na zawsze • 16 500+ firm

Źródła

FAQ

Czy na ryczałcie można odliczać koszty?

Nie. Ryczałt płaci się od przychodu. Odliczyć można składki społeczne, 50% składki zdrowotnej i wybrane ulgi, m.in. IKZE i termomodernizacyjną.

Ile składki zdrowotnej można odliczyć na podatku liniowym?

W 2026 r. do 14 100 zł rocznie, jako koszt albo odliczenie od dochodu.

Czy na skali podatkowej odlicza się składkę zdrowotną?

Nie. Na skali składka zdrowotna nie pomniejsza ani dochodu, ani podatku.

Jaki jest limit IKZE dla przedsiębiorcy w 2026 roku?

16 956 zł dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Standardowy limit wynosi 11 304 zł.

Czy można odliczyć samochód prywatny używany w firmie?

Tak, 20% wydatków na jego eksploatację stanowi koszt uzyskania przychodu.

Mizzox to więcej niż faktury

Umów prezentację