Co oznacza AKC? AKC to oznaczenie formularzy w podatku akcyzowym, np. deklaracji AKC-4 czy AKC-U. Akcyza to podatek od wybranych wyrobów: paliw, energii elektrycznej, alkoholu, wyrobów tytoniowych, płynów do e-papierosów i samochodów osobowych. Płaci ją głównie producent lub importer, a jej koszt trafia w cenie do kupującego. Zasady określa ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.
Wyroby objęte akcyzą
| Grupa | Przykłady | Sposób liczenia |
|---|---|---|
| Wyroby energetyczne | benzyna, olej napędowy, gaz LPG, olej opałowy | kwota za 1 000 litrów lub kilogramów |
| Energia elektryczna | energia zużyta lub sprzedana odbiorcy końcowemu | kwota za 1 MWh |
| Napoje alkoholowe | piwo, wino, wódka | kwota od stopnia Plato, hektolitra lub zawartości alkoholu |
| Wyroby tytoniowe i nowatorskie | papierosy, tytoń do palenia, płyny do e-papierosów | kwota za sztukę lub kilogram plus procent ceny |
| Samochody osobowe | auta niezarejestrowane wcześniej w Polsce | procent wartości samochodu |
Większość wyrobów akcyzowych, np. alkohol i papierosy, musi mieć znaki akcyzy, czyli banderole. Opisujemy je w artykule czym jest banderola.
Kto płaci akcyzę
Podatnikiem jest przede wszystkim podmiot, który produkuje wyroby akcyzowe, sprowadza je z innego kraju UE albo importuje spoza UE. Wyroby często przechowuje się w składzie podatkowym, czyli magazynie z zawieszonym poborem akcyzy, a podatek płaci się dopiero przy ich wydaniu do sprzedaży. Sklep, restauracja czy stacja paliw kupują towar z akcyzą już zawartą w cenie i nie składają deklaracji akcyzowych. Wyjątkiem jest firma, która sama sprowadza wyroby z zagranicy, np. samochód albo wino od zagranicznego producenta. Wtedy to ona rozlicza akcyzę.
Najważniejsze formularze AKC
- AKC-4: deklaracja dla podatku akcyzowego, składana co miesiąc przez podmioty produkujące lub magazynujące wyroby akcyzowe.
- AKC-U: deklaracja uproszczona, składana m.in. przy nabyciu samochodu osobowego z innego kraju UE.
- AKC-PA: deklaracja w sprawie przedpłaty akcyzy, składana np. przez podmioty nabywające paliwa z innych krajów UE.
- AKC-R: zgłoszenie rejestracyjne podmiotu w podatku akcyzowym.
Deklaracje akcyzowe składa się elektronicznie, najczęściej przez system e-Deklaracje lub PUESC, czyli platformę usług elektronicznych skarbowo-celnych.
Akcyza od samochodu osobowego
Najczęściej przedsiębiorca styka się z akcyzą przy sprowadzeniu auta z zagranicy. Stawki z art. 105 ustawy wynoszą:
- 3,1% wartości dla samochodów z silnikiem do 2 000 cm³,
- 18,6% dla silników powyżej 2 000 cm³,
- 1,55% dla hybryd bez ładowania z gniazdka z silnikiem do 2 000 cm³,
- 9,3% dla takich hybryd z silnikiem od 2 000 do 3 500 cm³.
Samochody elektryczne, wodorowe i hybrydy plug-in są zwolnione z akcyzy w okresie przewidzianym w ustawie. Podstawą jest kwota, którą nabywca zapłacił, a nie mniej niż wartość rynkowa. Deklarację AKC-U składa się i akcyzę płaci w ciągu 14 dni od nabycia auta z UE, przed jego rejestracją. Przy zakupie nowego auta w polskim salonie akcyzę zapłacił już producent lub importer, więc kupujący jej nie rozlicza.
Akcyza a VAT i cło
Akcyza jest podatkiem pośrednim, tak jak VAT, ale dotyczy tylko wybranych wyrobów i płaci się ją zwykle raz, na pierwszym etapie obrotu. VAT liczy się od ceny zawierającej już akcyzę, więc akcyza zwiększa też kwotę VAT. Przy imporcie spoza UE dochodzi jeszcze cło. Zwolnienia i ulgi w akcyzie, np. dla paliw do celów przemysłowych, opisujemy ogólnie w artykule czym jest zwolnienie podatkowe.
Przykład z praktyki
Właściciel firmy remontowej kupuje w Niemczech używanego busa osobowego z silnikiem 1 968 cm³ za 60 000 zł.
- Stawka akcyzy wynosi 3,1%, bo silnik ma mniej niż 2 000 cm³.
- Akcyza: 60 000 zł × 3,1% = 1 860 zł.
- W ciągu 14 dni składa AKC-U przez PUESC i płaci podatek, a potem rejestruje auto.
- Gdyby auto miało silnik 2 993 cm³, zapłaciłby 18,6%, czyli 11 160 zł.
Fakturę zakupu i potwierdzenie zapłaty akcyzy warto przechowywać razem z dokumentami środka trwałego, np. na dysku w chmurze.
Najczęstsze błędy
- Zaniżanie wartości auta w umowie. Urząd celno-skarbowy może przyjąć wartość rynkową.
- Spóźniona AKC-U, po której rejestracja auta jest niemożliwa.
- Zła stawka dla hybrydy, np. stosowanie stawki dla hybryd do auta z ładowaniem z gniazdka.
- Brak rejestracji AKC-R przed rozpoczęciem działalności z wyrobami akcyzowymi.
Dokumenty zakupów firmy w jednym miejscu
Bez karty • Plan darmowy na zawsze • 16 500+ firm
Źródła
- Ustawa o podatku akcyzowym (ISAP)
- Ustawa o podatku akcyzowym, art. 105: stawki dla samochodów osobowych
- PUESC: platforma usług elektronicznych skarbowo-celnych
FAQ
Co oznacza skrót AKC?
To oznaczenie formularzy w podatku akcyzowym, np. deklaracji AKC-4, deklaracji uproszczonej AKC-U czy zgłoszenia rejestracyjnego AKC-R.
Co to jest akcyza?
To podatek pośredni od wybranych wyrobów: paliw, energii elektrycznej, alkoholu, wyrobów tytoniowych i samochodów osobowych.
Ile wynosi akcyza na samochód?
3,1% wartości przy silniku do 2 000 cm³ i 18,6% powyżej. Hybrydy bez ładowania z gniazdka mają stawki 1,55% i 9,3%.
Kiedy zapłacić akcyzę za auto z UE?
W ciągu 14 dni od nabycia, składając deklarację AKC-U, przed rejestracją samochodu w Polsce.
Czy akcyza i VAT to to samo?
Nie. Akcyzę płaci się od wybranych wyrobów, zwykle raz, a VAT liczy się od ceny razem z akcyzą.
