Czym jest banderola? Banderola to potoczna nazwa znaku akcyzy, czyli zabezpieczonego paska naklejanego na opakowanie wyrobu akcyzowego. Potwierdza, że wyrób legalnie trafił do sprzedaży w Polsce. Banderolę muszą mieć m.in. wódka, wino, papierosy i płyny do e-papierosów. Piwo i paliwa są obecnie z tego obowiązku zwolnione.
Banderola a znaki akcyzy
Przepisy mówią o znakach akcyzy, a banderola jest ich najbardziej znaną postacią. Według art. 2 ust. 1 pkt 17 to znaki określone przez Ministra Finansów, którymi oznacza się wyroby akcyzowe objęte tym obowiązkiem. Są dwa rodzaje:
- podatkowe znaki akcyzy, które potwierdzają wpłatę kwoty stanowiącej ich wartość,
- legalizacyjne znaki akcyzy, które potwierdzają prawo podmiotu do przeznaczenia wyrobów do sprzedaży. Nakleja się je np. na wyroby, które trafiły do obrotu bez znaków lub z uszkodzonymi znakami.
Znaki akcyzy wytwarza wyłącznie Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych na zlecenie Ministra Finansów. Wytwórca wydaje je tylko naczelnikom urzędów skarbowych albo podmiotom przez nich upoważnionym (art. 115). Przedsiębiorca nie kupi więc banderol na wolnym rynku.
Jakie wyroby muszą mieć banderolę
Obowiązek obejmuje wyroby z załącznika nr 3 do ustawy (art. 114). Część z nich Minister Finansów zwolnił rozporządzeniem z 18 grudnia 2024 r. Te zwolnienia obowiązują do 31 grudnia 2026 r., dlatego przed nowym rokiem trzeba sprawdzić, czy pojawiło się nowe rozporządzenie.
| Wyrób | Banderola |
|---|---|
| Wódka, likiery i inne napoje spirytusowe | tak |
| Wino z winogron, także wzmacniane, wermut | tak |
| Napoje fermentowane, np. miód pitny, cydr powyżej 5% alkoholu | tak |
| Cydr i perry do 5,0% alkoholu, mieszanki piwa z napojami bezalkoholowymi | nie, zwolnione do końca 2026 r. |
| Piwo ze słodu | nie, zwolnione do końca 2026 r. |
| Papierosy, tytoń do palenia, cygara, cygaretki, susz tytoniowy | tak |
| Płyn do papierosów elektronicznych, wyroby nowatorskie | tak |
| Urządzenia do waporyzacji | tak, od 1 lipca 2025 r. |
| Saszetki nikotynowe i inne wyroby nikotynowe | tak, od 1 sierpnia 2025 r. |
| Paliwa i oleje z ropy, gaz, preparaty smarowe, alkohol skażony | nie, zwolnione do końca 2026 r. |
Bez względu na rodzaj wyrobu znaków nie nakleja się m.in. na wyroby wywożone na eksport lub w dostawie wewnątrzwspólnotowej, przewożone w tranzycie, sprzedawane podróżnym w strefach wolnocłowych, całkowicie niezdatne do użytku oraz zwolnione z akcyzy lub objęte stawką zerową (art. 118).
Kto nakleja banderole
Art. 116 nakłada obowiązek oznaczania na podmioty, które wprowadzają wyroby do obrotu w Polsce. Są to przede wszystkim:
- podmiot prowadzący skład podatkowy, np. gorzelnia lub wytwórnia papierosów,
- importer spoza UE,
- firma, która nabywa wyroby wewnątrzwspólnotowo, np. sprowadza wino z Włoch,
- przedstawiciel podatkowy,
- rolnik wytwarzający wino, który produkuje mniej niż 100 hl wina rocznie i nie jest zarejestrowany jako podatnik akcyzy.
Sklep czy hurtownia, które kupują już oznaczony towar w Polsce, niczego nie naklejają. Mają za to obowiązek sprzedawać wyłącznie wyroby z prawidłowymi znakami. Więcej o tym, kto i kiedy staje się podatnikiem, w artykule kim jest podatnik.
Kiedy i jak nanosi się znaki akcyzy
Wyroby muszą być prawidłowo oznaczone przed zakończeniem procedury zawieszenia poboru akcyzy, czyli zwykle przed wyprowadzeniem ze składu podatkowego. Bez oznaczenia nie wolno ich importować ani sprzedawać w Polsce (art. 117).
- Napoje spirytusowe, wina, cygara i cygaretki: znaki trzeba nanieść w ciągu 24 miesięcy od dnia ich otrzymania (art. 136).
- Papierosy, tytoń, płyn do e-papierosów i wyroby nowatorskie: znaki mają nadrukowany rok. Nanosi się je do końca tego roku, zachowują ważność do ostatniego dnia lutego roku następnego, a niewykorzystane trzeba zwrócić do końca lutego.
- Wniosku o znaki na wyroby tytoniowe (bez cygar i cygaretek), płyn i wyroby nowatorskie nie można złożyć po 30 września danego roku (art. 125).
Przykład z praktyki
Sklep internetowy z napojami sprowadza od francuskiego producenta trzy produkty: cydr o mocy 4,5%, cydr o mocy 6% i piwo rzemieślnicze. Jako nabywca wewnątrzwspólnotowy sklep jest podmiotem obowiązanym do oznaczania.
- Piwo i cydr 4,5% nie wymagają banderol, bo w 2026 r. obejmuje je zwolnienie z rozporządzenia.
- Cydr 6% musi mieć znaki akcyzy przed sprzedażą w Polsce. Sklep musi je wcześniej zamówić i odebrać przez naczelnika urzędu skarbowego, a potem nakleić na każdą butelkę.
- Od 1 stycznia 2027 r. sklep musi sprawdzić, czy zwolnienie dla piwa i lekkiego cydru zostało przedłużone.
Gdyby sklep sprzedał cydr 6% bez znaków, naraziłby się na odpowiedzialność z Kodeksu karnego skarbowego, a sąd mógłby orzec przepadek towaru. Akcyza to odrębny obowiązek od zezwoleń na handel alkoholem. O tym, kiedy działalność wymaga koncesji lub zezwolenia, piszemy w artykule czym jest koncesja.
Najczęstsze błędy
- Przekonanie, że banderolę muszą mieć paliwa i olej napędowy. Oleje z ropy i gaz są zwolnione z oznaczania do końca 2026 r.
- Traktowanie zwolnień jako stałych. Rozporządzenie obowiązuje do 31 grudnia 2026 r.
- Kupowanie do dalszej sprzedaży alkoholu lub papierosów bez znaków „po okazyjnej cenie”.
- Import cydru lub miodu pitnego z założeniem, że jak piwo nie wymaga znaków.
- Przegapienie terminu zwrotu niewykorzystanych znaków z nadrukowanym rokiem.
- Spóźniony wniosek o znaki na wyroby tytoniowe składany po 30 września.
Źródła
- Rozporządzenie MF z 18 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień wyrobów akcyzowych z obowiązku oznaczania znakami akcyzy
- Ustawa z 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (Dz.U. 2025 poz. 340)
- Ustawa z 18 października 2024 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (Dz.U. 2024 poz. 1681)
- Ustawa o podatku akcyzowym, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 412
Szerzej w przewodniku: przewodnik po podatkach dla firm.
W praktyce: dokumenty podatkowe w Mizzox.
FAQ
Co to jest banderola?
Banderola to potoczna nazwa znaku akcyzy naklejanego na opakowanie wyrobu akcyzowego, np. butelkę wódki czy paczkę papierosów. Potwierdza legalne wprowadzenie wyrobu do sprzedaży w Polsce.
Na jakich towarach musi być banderola?
Na napojach spirytusowych, winie, większości napojów fermentowanych, wyrobach tytoniowych, płynach do e-papierosów, wyrobach nowatorskich, a od 2025 r. także na urządzeniach do waporyzacji i saszetkach nikotynowych.
Czy piwo ma banderolę?
Nie. Piwo ze słodu jest zwolnione z obowiązku oznaczania znakami akcyzy rozporządzeniem Ministra Finansów obowiązującym do 31 grudnia 2026 r.
Kto nakleja banderole na alkohol?
Podmiot, który wprowadza alkohol do obrotu w Polsce: producent ze składem podatkowym, importer, nabywca wewnątrzwspólnotowy lub przedstawiciel podatkowy. Sklep kupujący oznaczony towar niczego nie nakleja.
Skąd biorą się banderole?
Znaki akcyzy wytwarza Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych, a przedsiębiorcy otrzymują je za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego na podstawie wniosku.
