Pozew o zapłatę w e-sądzie (EPU) — krok po kroku dla wierzyciela

Elektroniczne postępowanie upominawcze to taśma produkcyjna polskiego wymiaru sprawiedliwości: jeden sąd (Lublin) obsługuje online setki tysięcy prostych spraw o zapłatę rocznie. Dla wierzyciela z niezapłaconą fakturą i kompletem dokumentów EPU oznacza nakaz zapłaty bez wychodzenia z biura, za ułamek zwykłej opłaty — pod warunkiem, że wiesz, jak działa i czego nie lubi.

Dla jakich spraw jest EPU

Idealny profil: roszczenie pieniężne, bezsporne, udokumentowane — klasyczna niezapłacona faktura z dowodem wykonania. Ograniczenia: roszczenie musi być wymagalne nie wcześniej niż 3 lata przed wniesieniem pozwu (starsze sprawy — tylko sąd tradycyjny), a dłużnik musi mieć znany adres w Polsce. EPU nie prowadzi postępowania dowodowego: jeżeli spodziewasz się realnego sporu (reklamacje, potrącenia), nakaz i tak upadnie po sprzeciwie — sprawy konfliktowe ekonomiczniej kierować od razu do sądu właściwego.

Krok po kroku

1. Konto w systemie e-sądu (e-sad.gov.pl): rejestracja z profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym — raz na zawsze,
2. pozew w kreatorze: dane stron (NIP dłużnika wystarcza do identyfikacji firmy), kwota główna, odsetki (wskaż rodzaj — w B2B odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych — i daty od wymagalności każdej faktury), rekompensata 40/70/100 €, koszty,
3. opis dowodów zamiast załączników: wymieniasz faktury (numer, data, kwota, termin), umowę/zamówienie, wezwanie do zapłaty z datą — dokumentów nie wysyłasz, ale muszą istnieć: po ewentualnym sprzeciwie pójdą do zwykłego sądu,
4. opłata online: 1,25% wartości przedmiotu sporu, minimum 30 zł — przy fakturze 8 000 zł to 100 zł (w sądzie tradycyjnym byłoby 500 zł),
5. nakaz zapłaty: referendarz wydaje go na posiedzeniu niejawnym, zwykle w kilka tygodni; system doręcza dłużnikowi wezwanie do zapłaty całości z odsetkami i kosztami w 14 dni albo wniesienia sprzeciwu.

Trzy scenariusze po nakazie

(1) Dłużnik płaci — statystycznie najczęstszy koniec: nakaz z sądową pieczęcią robi to, czego nie zrobiły monity. (2) Dłużnik milczy: po 14 dniach od doręczenia nakaz się uprawomocnia i otrzymuje elektroniczną klauzulę wykonalności z urzędu — masz tytuł wykonawczy prosto do komornika (procedurę składania wniosku egzekucyjnego opisujemy w tej serii). (3) Dłużnik wnosi sprzeciw — nakaz upada, EPU się kończy; co dokładnie wtedy robić i dlaczego to nie katastrofa, rozbieramy w osobnym artykule o sprzeciwie. Scenariusz techniczny: gdy nakazu nie da się doręczyć (adres nieaktualny), sąd go uchyla — wtedy pozostaje pozew tradycyjny z doręczeniem komorniczym.

Typowe błędy wierzycieli w EPU

• złe odsetki: żądanie „ustawowych” 9,25% tam, gdzie należą się handlowe 13,75% — prezent dla dłużnika; wskazuj rodzaj świadomie,
• zapomniana rekompensata 40–100 € od każdej faktury — to koszty odzyskiwania należne z ustawy, EPU je zasądza,
• pozwanie niewłaściwego podmiotu: NIP z faktury vs rzeczywisty kontrahent (spółka vs JDG właściciela) — weryfikuj w rejestrach przed pozwem,
• brak wezwania przed pozwem: formalnie nakaz i tak zapadnie, ale przy braku wcześniejszego wezwania ryzykujesz koszty przy natychmiastowym uznaniu; wezwanie to też dowód opisany w pozwie,
• pozywanie w EPU spraw ewidentnie spornych — strata miesiąca zamiast oszczędności.

Najczęstsze pytania

Czy potrzebuję prawnika do EPU?

Nie — kreator prowadzi za rękę, a przy prostych fakturach samodzielny pozew to standard. Pełnomocnik ma sens przy większych kwotach i skomplikowanych odsetkach; jego koszty w razie wygranej pokrywa dłużnik według stawek ustawowych.

Ile trwa EPU od pozwu do klauzuli?

Nakaz zwykle w 2–6 tygodni, plus 14 dni na sprzeciw po doręczeniu, plus dni techniczne na klauzulę — realnie 2–3 miesiące do tytułu wykonawczego przy biernym dłużniku.

Czy mogę dochodzić w jednym pozwie wielu faktur?

Tak — wszystkie wymagalne faktury wobec tego samego dłużnika w jednym pozwie: jedna opłata od sumy, jeden nakaz, jedna egzekucja. To też argument, by nie pozywać „po jednej fakturze na próbę”.

Dłużnik zapłacił po złożeniu pozwu — co z opłatą?

Możesz cofnąć pozew i żądać od dłużnika zwrotu kosztów (zapłata po wniesieniu = przegrana dłużnika kosztowo). W praktyce: wezwij go do dopłaty opłaty sądowej przy rozliczeniu.

Podsumowanie

EPU to nakaz zapłaty w cenie obiadu i czasie urlopu: pozew online, 1,25% opłaty, klauzula z urzędu. Warunki sukcesu: bezsporne roszczenie młodsze niż 3 lata, właściwe odsetki i rekompensaty w żądaniu oraz dokumentacja gotowa na wypadek sprzeciwu.

Materiał informacyjny — nie stanowi porady prawnej. Podstawy: art. 505 ze zn. 28–39 KPC, ustawa o kosztach sądowych (isap.sejm.gov.pl).

Szerzej w przewodniku: co zrobić, gdy klient nie zapłacił faktury.

W praktyce: pilnowanie płatności i windykacja w Mizzox.