Czym jest aport? Aport to wkład niepieniężny do spółki, czyli rzecz lub prawo, które wspólnik przekazuje spółce w zamian za udziały lub akcje. Może to być samochód, nieruchomość, znak towarowy albo całe przedsiębiorstwo. W spółce z o.o. aport opisuje art. 158 Kodeksu spółek handlowych.
Aport w Kodeksie spółek handlowych
Wspólnik może pokryć udziały gotówką albo innym składnikiem majątku. Ten drugi sposób to aport. Art. 158 § 1 KSH wymaga, żeby umowa spółki z o.o. szczegółowo określała przedmiot wkładu, wspólnika, który go wnosi, oraz liczbę i wartość nominalną udziałów objętych w zamian. Ogólne zdanie „wspólnik wnosi sprzęt biurowy” nie wystarczy. Potrzebna jest lista z numerami seryjnymi, numerami rejestracyjnymi albo księgami wieczystymi.
Po wniesieniu przedmiot wkładu pozostaje do wyłącznej dyspozycji zarządu spółki (art. 158 § 3). Samochód wniesiony aportem należy do spółki, a dawny właściciel korzysta z niego tylko na zasadach ustalonych ze spółką.
Co można wnieść aportem, a czego nie
Aportem może być wszystko, co ma wartość majątkową i da się przenieść na spółkę:
- rzeczy ruchome: maszyny, samochody, komputery, towary,
- nieruchomości i prawo użytkowania wieczystego,
- prawa: znaki towarowe, patenty, autorskie prawa majątkowe do programu,
- wierzytelności oraz udziały lub akcje innych spółek,
- przedsiębiorstwo albo jego zorganizowaną część (ZCP).
Art. 14 § 1 KSH wyklucza dwie kategorie. Do spółki z o.o., spółki akcyjnej i na kapitał akcyjny prostej spółki akcyjnej nie można wnieść prawa niezbywalnego ani świadczenia pracy lub usług. Wspólnik-programista nie pokryje więc udziałów swoją przyszłą pracą. Może za to wnieść gotowy kod, do którego ma autorskie prawa majątkowe.
Jest też ograniczenie dla spółek zakładanych przez internet na wzorcu umowy (S24). Na pokrycie ich kapitału zakładowego wnosi się wyłącznie wkłady pieniężne (art. 158 § 1¹). Aport do takiej spółki jest możliwy później, przy podwyższeniu kapitału, gdy zmianę umowy spółki zrobiono w formie aktu notarialnego (art. 158 § 1²).
Wycena aportu i odpowiedzialność za zawyżenie
Wartość aportu ustalają wspólnicy w umowie spółki. Powinna odpowiadać temu, za ile dałoby się wkład sprzedać. Kodeks przewiduje dwie sankcje za błędną wycenę:
- Gdy wartość wkładu została znacznie zawyżona w stosunku do wartości zbywczej, wspólnik, który go wniósł, oraz członkowie zarządu, którzy wiedząc o tym zgłosili spółkę do rejestru, solidarnie wyrównują spółce brakującą wartość (art. 175 § 1). Spółka nie może ich z tego zwolnić (art. 175 § 2).
- Gdy wkład ma wady, wspólnik wyrównuje spółce różnicę między wartością przyjętą w umowie a wartością zbywczą wkładu (art. 14 § 2).
W praktyce przy droższych aportach warto zamówić wycenę rzeczoznawcy albo przynajmniej zebrać oferty sprzedaży podobnych rzeczy. Taki dokument chroni wspólnika i zarząd, gdy wierzyciel spółki zakwestionuje wartość wkładu.
VAT i PCC przy aporcie
Aport to przeniesienie własności, więc dla czynnego podatnika VAT wniesienie towaru do spółki jest co do zasady opodatkowaną dostawą. Wyjątek dotyczy przedsiębiorstwa i ZCP. Ustawy o VAT nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (art. 6 pkt 1), a aport jest jedną z form zbycia. ZCP to według art. 2 pkt 27e ustawy o VAT organizacyjnie i finansowo wyodrębniony zespół składników, łącznie ze zobowiązaniami, który mógłby działać jako samodzielne przedsiębiorstwo.
Podatek od czynności cywilnoprawnych płaci się od umowy spółki i od jej zmiany, gdy podwyższa podstawę opodatkowania. Zwolnienie z PCC czynności objętych VAT nie dotyczy umowy spółki (art. 2 pkt 4 ustawy o PCC), więc VAT od aportu nie zwalnia z PCC.
| Element | Zasada przy umowie spółki |
|---|---|
| Stawka PCC | 0,5% |
| Podstawa przy zawarciu umowy | wartość kapitału zakładowego (w spółce osobowej wartość wkładów) |
| Podstawa przy podwyższeniu | kwota, o którą wzrasta kapitał |
| Kto płaci | spółka (przy spółce cywilnej wspólnicy) |
| Termin | 14 dni od powstania obowiązku podatkowego; przy akcie notarialnym podatek pobiera notariusz |
Z PCC wyłączona jest m.in. umowa spółki związana z wniesieniem do spółki kapitałowej, w zamian za udziały lub akcje, przedsiębiorstwa spółki kapitałowej lub jego zorganizowanej części (art. 2 pkt 6 lit. c). Przepis mówi o przedsiębiorstwie spółki kapitałowej. Właściciel jednoosobowej firmy, który wnosi swoje przedsiębiorstwo do nowej spółki z o.o., z tego wyłączenia nie skorzysta i zapłaci 0,5% PCC. Skutki w podatku dochodowym po stronie wspólnika zależą od przedmiotu aportu i warto je ustalić z doradcą podatkowym przed podpisaniem umowy.
Przykład z praktyki
Pani Anna od pięciu lat prowadzi jednoosobową firmę szkoleniową i zakłada z panem Tomaszem spółkę z o.o. z kapitałem 60 000 zł. Tomasz wnosi 30 000 zł gotówką. Anna wnosi aportem sprzęt konferencyjny i własne materiały szkoleniowe, do których ma autorskie prawa majątkowe, wycenione na 30 000 zł, ze spisem w załączniku do umowy. Spółka płaci PCC: 0,5% z 60 000 zł, czyli 300 zł. Anna jest czynnym podatnikiem VAT, więc aport sprzętu dokumentuje fakturą z VAT. Spółka może ten VAT odliczyć, jeśli spełnia ogólne warunki.
Fakturę za aport opodatkowany VAT wystawisz i wyślesz do KSeF w module faktury i płatności. Wniesione rzeczy trafiają do bilansu spółki, najczęściej jako aktywa trwałe.
Najczęstsze błędy
- Ogólny opis wkładu w umowie bez listy konkretnych rzeczy i praw.
- Próba pokrycia udziałów pracą lub usługami wspólnika.
- Aport przy zakładaniu spółki przez S24, gdzie dozwolona jest tylko gotówka.
- Zawyżona wycena „na oko”, za którą potem solidarnie odpowiadają wspólnik i zarząd.
- Przekonanie, że aport do jednoosobowej działalności gospodarczej istnieje. JDG nie jest odrębnym podmiotem, więc przedsiębiorca może najwyżej zacząć używać prywatnej rzeczy w firmie i wpisać ją do ewidencji. Więcej o odpowiedzialności właściciela JDG piszemy w artykule czym jest majątek.
- Pominięcie zgłoszenia zmiany umowy do KRS przy podwyższeniu kapitału aportem.
Źródła
- Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 295
- Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 775
- Gov.pl: Zapłać podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC-3)
- Kodeks spółek handlowych, art. 158 (t.j. Dz.U. 2024 poz. 18)
FAQ
Co to jest aport w prostych słowach?
To wkład do spółki w innej postaci niż pieniądze, np. samochód, maszyna, nieruchomość lub prawo do znaku towarowego. Wspólnik oddaje go spółce i dostaje w zamian udziały lub akcje.
Co musi zawierać umowa spółki z o.o. przy aporcie?
Zgodnie z art. 158 § 1 KSH umowa musi szczegółowo określać przedmiot wkładu, wspólnika, który go wnosi, oraz liczbę i wartość nominalną udziałów objętych w zamian.
Czy od aportu płaci się VAT i PCC?
Aport towarów przez czynnego podatnika VAT jest co do zasady opodatkowany VAT, a umowa spółki podlega PCC w stawce 0,5% niezależnie od VAT. Aport przedsiębiorstwa lub ZCP jest poza VAT.
Czy można wnieść aport przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części?
Tak. Taki aport nie podlega VAT. Z PCC wyłączone jest jednak tylko wniesienie przedsiębiorstwa spółki kapitałowej lub jego ZCP, więc aport firmy jednoosobowej do spółki z o.o. podlega PCC 0,5%.
Czy można wnieść aport do jednoosobowej działalności gospodarczej?
Nie. JDG nie jest odrębnym podmiotem i nie ma udziałów, które można objąć. Przedsiębiorca może jedynie zacząć używać prywatnej rzeczy w firmie i wpisać ją do ewidencji środków trwałych.




