W skrócie:
- U przedsiębiorcy zajęciu podlega niemal wszystko: rachunki, wierzytelności od kontrahentów, zwroty VAT i nadpłaty, ruchomości, pojazdy, nieruchomości, udziały i akcje, prawa majątkowe
- Najskuteczniejsze u firm są zajęcia „papierowe”: rachunki (OGNIVO znajdzie wszystkie) i wierzytelności u kontrahentów — pieniądz łapany w locie, zanim dłużnik go schowa
- Wyłączenia spod egzekucji u przedsiębiorcy są wąskie (przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej — nie chronią parku maszyn spółki); leasingowane środki nie należą do dłużnika
- Twoja rola: wskazywać składniki we wniosku i dosyłać w trakcie — komornik odpytuje systemy, ale kontrahentów dłużnika zna tylko wierzyciel z branży
„Komornik nic nie znajdzie, firma na stracie” — mantra dłużników, którą warto konfrontować z mapą rzeczywistych możliwości. Majątek przedsiębiorcy to znacznie więcej niż saldo konta: to strumień wierzytelności od kontrahentów, zwroty podatkowe, maszyny, pojazdy, udziały. Egzekucja sięga po wszystko — pod warunkiem, że ktoś jej pokaże, gdzie sięgać. Ten tekst to inwentarz możliwości, z którego budujesz wniosek egzekucyjny.
Pieniądz w locie: rachunki, wierzytelności, fiskus
Rachunki bankowe — zajęcie podstawowe: komornik przez system OGNIVO odpytuje wszystkie banki jednocześnie, więc „konta, o których nie wiecie” to mit; mechanika w osobnym przewodniku. Wierzytelności od kontrahentów — u firm często zajęcie NAJskuteczniejsze: dłużnik może mieć puste konto, ale jego klienci są mu winni za faktury — zajęcie przechwytuje te płatności u źródła (pełna taktyka w tekście obok). Zwroty VAT i nadpłaty podatkowe — zajęcie wierzytelności od urzędu skarbowego: dla firm z regularnymi zwrotami (eksporterzy, inwestujący) to pewny, cykliczny strumień (osobny tekst w tej paczce). Wynagrodzenia i umowy B2B dłużnika-JDG — gdy Twój dłużnik sam „pracuje” dla jednego zleceniodawcy, zajęcie jego wierzytelności z tej umowy działa jak zajęcie pensji. Wspólny mianownik: to zajęcia korespondencyjne, szybkie i tanie — dlatego pierwsza fala egzekucji u firm jest zawsze „papierowa”, a wygrywa ją wierzyciel, który dostarczył adresy.
Substancja: ruchomości, pojazdy, nieruchomości, udziały
Ruchomości — maszyny, wyposażenie, towar na magazynie: zajęcie przez wpis do protokołu, potem licytacja (przewodnik taktyczny obok); haczyk własnościowy — leasing i przewłaszczenie: środki „dłużnika” należące do leasingodawcy/banku egzekucji z jego majątku nie podlegają (sprzęt na firmę ≠ sprzęt firmy — sprawdzaj przed ekscytacją parkiem maszyn). Pojazdy — CEPiK pokaże wszystkie zarejestrowane; zajęcie także „na papierze” (skuteczne wobec sprzedaży), fizyczne odebranie osobną czynnością. Nieruchomości — najcięższy kaliber: długo i kosztownie, ale przy realnym majątku bez ruchomej gotówki bywa jedyną drogą (strategiczny rachunek w osobnym tekście); szybszy użytek z nieruchomości to hipoteka przymusowa — zabezpieczenie na przyszłość bez licytacji (tekst w tej paczce). Udziały i akcje — zajęcie udziałów w sp. z o.o. dłużnika otwiera drogę do zysków i wartości spółki (osobny tekst); analogicznie papiery wartościowe i rachunki maklerskie.
Egzekucja jest tak szeroka, jak Twoja wiedza o majątku dłużnika.
Buduj kartoteki majątkowe klientów →
Bez karty • Plan darmowy na zawsze • 16 500+ firm
Wyłączenia u przedsiębiorcy: węższe, niż dłużnicy myślą
Katalog wyłączeń z art. 829 i nast. KPC pisany był z myślą o osobach fizycznych (przedmioty urządzenia domowego, zapasy żywności, narzędzia niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika). U przedsiębiorców działa wąsko: „niezbędność do osobistej pracy” chroni warsztatowe minimum rzemieślnika-JDG, ale nie chroni parku maszynowego spółki ani floty; kwota wolna na rachunku (75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie) dotyczy rachunków osób fizycznych — więc JDG częściowo tak, spółek nie. Dłużnicy nadużywają tych wyjątków rytualnie („to wszystko niezbędne!”) — rozstrzyga komornik, a spory idą skargą; Twoja rola: nie odpuszczać składników na podstawie samych deklaracji. Odwrotna strona medalu — majątek formalnie „nie dłużnika” (przepisany, wniesiony do nowej spółki): to terytorium skargi pauliańskiej i odpowiedzialności zarządu, nie zwykłego zajęcia.
Wierzyciel jako nawigator egzekucji
Komornik ma systemy (OGNIVO, ZUS, CEPiK, EKW, US), ale systemy nie wiedzą tego, co wie branża: kto jest kontrahentem dłużnika, gdzie stoi jego towar, jaki sprzęt widziałeś na jego hali, komu podnajmuje powierzchnię. Dlatego egzekucje wygrywają wierzyciele-nawigatorzy: komplet danych we wniosku (wzór podejścia w tekście o wyborze komornika), dosyłanie informacji w trakcie („dłużnik realizuje kontrakt dla X — wnoszę o zajęcie wierzytelności”), wnioski o konkretne czynności. Dane zbiera się przed pożarem: biała lista przy każdym przelewie, pojazdy i sprzęt z realizacji, kontrahenci z rozmów — kartoteka klienta prowadzona systemowo przez lata współpracy jest w dniu egzekucji warta więcej niż niejeden tytuł.
Najczęstsze pytania
Dłużnik twierdzi, że wszystko w firmie jest żony/wspólnika.
Własność się bada, nie ogłasza: rejestry, faktury zakupu, leasingi. Majątek wspólny małżonków i przesunięcia „rodzinne” mają swoje tryby — od klauzuli na małżonka po skargę pauliańską (teksty w tej serii).
Czy komornik może wejść do siedziby firmy dłużnika?
Tak — do lokali dłużnika w toku czynności, z możliwością asysty policji przy oporze. Czynności terenowe u firm są rutyną, nie ostatecznością — warto o nie wnosić przy realnych ruchomościach.
Towar dłużnika leży w cudzym magazynie — do ruszenia?
Tak, ruchomości dłużnika podlegają zajęciu także u osób trzecich (magazyn ma obowiązki po zajęciu). Wskaż lokalizację we wniosku — to klasyka informacji, której system nie zna, a Ty tak.
Co z kryptowalutami i saldami na platformach?
Prawa majątkowe podlegają egzekucji; praktyka bywa wyboista (zagraniczne platformy). Wskazuj, co wiesz — zajęcie wierzytelności wobec operatora platformy to kierunek, który kancelarie coraz sprawniej obsługują.
Podsumowanie
U dłużnika-firmy zajmowalne jest niemal wszystko — a kolejność skuteczności zaczyna się od pieniądza w locie: rachunki, wierzytelności kontrahentów, fiskus, potem substancja i udziały. Wyłączenia są wąskie, leasing nie należy do dłużnika, a najlepszym systemem wywiadowczym egzekucji pozostaje wierzyciel z porządną kartoteką. Mapa jest — teraz wskaż na niej cele.
Materiał informacyjny — nie stanowi porady prawnej. Podstawy: KPC — egzekucja świadczeń pieniężnych, art. 829–839 (wyłączenia) (isap.sejm.gov.pl).
Szerzej w przewodniku: trzy ścieżki odzyskania należności.
W praktyce: automatyczne monity o płatności w Mizzox.