W skrócie:
- Po 90 dniach od terminu płatności dłużnik ma OBOWIĄZEK skorygować odliczony VAT z niezapłaconej faktury — w JPK za okres, w którym upłynął 90. dzień
- W PIT/CIT analogicznie: niezapłacone zobowiązanie zwiększa podstawę opodatkowania (koszty „wracają”)
- To nie opcja: brak korekty = zaległość podatkowa z odsetkami i ryzykiem sankcji przy kontroli
- Po zapłacie robisz korektę powrotną — odliczenie i koszty wracają w okresie uregulowania
Ulga na złe długi ma dwie strony medalu — i o tej drugiej dłużnicy dowiadują się najczęściej od kontrolerów. Jeżeli to Ty zalegasz kontrahentowi z fakturą ponad 90 dni, przepisy nie pytają Cię o zdanie: musisz oddać odliczony VAT i skorygować koszty. Mechanizm działa automatycznie z mocy prawa, a jego zignorowanie zamienia zwykły zator w zaległość podatkową z odsetkami.
VAT: korekta obowiązkowa co do dnia
Dłużnik, który nie uregulował należności w ciągu 90 dni od upływu terminu płatności, jest obowiązany skorygować odliczony podatek naliczony z tej faktury — w rozliczeniu za okres, w którym 90. dzień upłynął. Bez wezwania, bez decyzji, bez „chyba że się dogadamy”: sama data robi robotę. Zapłata częściowa? Korygujesz proporcjonalnie do części niezapłaconej. Jedyny ratunek przed korektą to uregulowanie należności najpóźniej w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, w którym mija 90 dni — co czyni przegląd zobowiązań pod koniec każdego miesiąca czynnością o realnej wartości pieniężnej.
PIT/CIT: koszty wracają do podstawy
Bliźniaczy mechanizm w dochodowym: wartość niezapłaconego zobowiązania, zaliczonego wcześniej do kosztów, po 90 dniach zwiększa podstawę opodatkowania (uwzględniasz to już przy zaliczkach). Efekt skumulowany bywa bolesny: tracisz odliczenie VAT i tarczę kosztową jednocześnie — niezapłacona faktura na 12 300 zł brutto podnosi Twoje bieżące obciążenia o 2 300 zł VAT plus podatek od 10 000 zł „odzyskanych” przez fiskusa kosztów. Zator, który miał „poczekać”, właśnie zaczął generować gotówkowe wypływy.
Nie gub terminów własnych zobowiązań.
Kontroluj zobowiązania i należności →
Bez karty • Plan darmowy na zawsze • 16 500+ firm
Korekta powrotna: system wybacza po zapłacie
Dobra wiadomość: mechanizm jest w pełni odwracalny. W okresie, w którym uregulujesz należność (całość lub część), przywracasz odliczenie VAT i koszty — proporcjonalnie do zapłaty. Uwaga na słowo „uregulujesz”: zapłatą jest też kompensata wzajemnych wierzytelności (jak ją poprawnie przeprowadzić, opisujemy w haśle o potrąceniu) — czasem najszybszy sposób „zapłacenia” bez ruszania gotówki, jeśli kontrahent wisi coś Tobie.
Jak nie wpadać: higiena zobowiązań
- Rejestr zobowiązań z wiekiem: kolumna „dni po terminie” po stronie zakupów jest równie ważna jak po stronie sprzedaży — alarm na 60. i 85. dniu,
- negocjuj PRZED 90. dniem: aneks wydłużający termin płatności zawarty z wierzycielem przesuwa bieg 90 dni (liczy się termin z faktury/umowy, także zmieniony zgodnie przez strony) — legalna, czysta ścieżka, o którą warto poprosić, zanim minie okno,
- płać częściowo strategicznie: jeśli nie stać Cię na całość, częściowa wpłata przed progiem redukuje skalę korekty,
- komunikuj się z wierzycielem: raty na piśmie to także jego bezpieczeństwo — obu stronom zależy, by zapłata nastąpiła, a nie „wisiała”.
Najczęstsze pytania
Faktura jest sporna (reklamacja) — też muszę korygować po 90 dniach?
Przepis patrzy na nieuregulowanie należności; spór nie zawiesza go automatycznie. Jeśli kwestionujesz zasadność — dąż do korekty faktury przez sprzedawcę lub rozstrzygnięcia przed progiem; kwoty bezsporne płać.
Jestem na ryczałcie / nie odliczam kosztów — czy problem mnie dotyczy?
Korekta kosztowa nie (nie rozliczasz kosztów), ale VAT-owska tak — jeśli jesteś czynnym podatnikiem i odliczyłeś podatek z faktury.
Wierzyciel „odpuścił” i nie korzysta z ulgi — czy ja też mogę odpuścić korektę?
Nie — obowiązek dłużnika jest niezależny od tego, czy wierzyciel skorzystał ze swojej korekty. Symetria jest ustawowa, nie umowna.
Nie zrobiłem korekty rok temu — co teraz?
Skoryguj wstecz właściwy JPK/zeznanie i dopłać z odsetkami — czynny żal łagodzi ryzyko sankcji. Im wcześniej sam, tym taniej.
Podsumowanie
90 dni po terminie to dla dłużnika twarda granica: VAT do oddania, koszty do zwrotu — automatycznie i z odsetkami za spóźnienie w korekcie. Prowadź wiekowanie zobowiązań, negocjuj terminy przed progiem, a po zapłacie odbieraj swoje korektą powrotną.
Materiał informacyjny — nie stanowi porady podatkowej. Podstawy: art. 89b ustawy o VAT, art. 26i ustawy o PIT, art. 18f ustawy o CIT (isap.sejm.gov.pl).
Szerzej w przewodniku: przewodnik po windykacji faktury.
W praktyce: pilnowanie płatności i windykacja w Mizzox.